44% van Nederland is financieel kwetsbaar

Tijdens de lancering van de Nationale Spaarcampagne op 23 april 2026, brachten Deloitte en het Nibud de vijfde editie van hun onderzoek naar de financiële gezondheid van Nederland naar buiten. De conclusies zijn een mix van hoop en harde realiteit: hoewel de algehele financiële gezondheid verbetert, blijft maar liefst 44% van de huishoudens financieel kwetsbaar of zelfs ongezond. Voor de incassobranche is dit geen abstracte statistiek, maar de keiharde praktijk van elke dag.

Meer dan alleen een potje voor onvoorziene uitgaven

De Nationale Spaarcampagne, dit jaar bijgewoond door erevoorzitter Koningin Máxima, is gelanceerd door Stichting Financieel Gezond Nederland (SFGN) en Wijzer in geldzaken. Het initiatief draait om meer dan alleen geld opzij zetten. Het draait allemaal om één simpel fundament: de financiële weerbaarheid van huishoudens vergroten. 

En die urgentie is er. Volgens DNB hebben Nederlanders gezamenlijk ruim €600 miljard op hun rekeningen staan, maar de verdeling daarvan is opvallend scheef. Zo heeft één op de vijf huishoudens een buffer van nog geen €1.000. Zelfs bij middeninkomens heeft 23% minder dan één maandinkomen achter de hand. Financiële kwetsbaarheid is allang geen exclusief probleem meer van de allerlaagste inkomens. 

Vooruitgang, maar de ongelijkheid groeit

Het onderzoek laat zien dat 33% van de huishoudens inmiddels financieel ‘gezond’ genoemd mag worden. Dat is het hoogste punt sinds de metingen in 2021, kort na de coronapandemie, begonnen. Tegelijkertijd daalde de groep die financieel ‘ongezond’ is naar een laagterecord van 20%. 

Toch blijft de grote middengroep van 44% (verdeeld in 24% kwetsbaar en 20% ongezond) een beetje steken. Deze ongelijkheid bepaalt namelijk precies waar crediteuren en incassobureaus de komende jaren mee te maken krijgen. 

4 Waarschuwingssignalen voor de incassopraktijk

Uit het onderzoek komen vier duidelijke signalen naar voren die direct gevolgen hebben voor de incassomarkt.

1 • Schuldenvrij worden duurt simpelweg langer 

Na een jarenlange daling is het percentage huishoudens met consumptieve schulden in 2025 gestagneerd op 44%. Wat vooral opvalt, is de groeiende onrust: de groep die verwacht binnen een jaar schuldenvrij te zijn, duikelde van 20% naar 13%. 

Voor de praktijk betekent dit dat een standaard betalingsregeling van drie of vier maanden vaak niet meer realistisch is. Wie strak vasthoudt aan korte termijnen, jaagt debiteuren over de rand en ziet de incassoresultaten uiteindelijk dalen. 

2 • Jongvolwassenen zitten structureel klem

De cijfers onder 18- tot 24-jarigen zijn zorgwekkend: driekwart valt in de laagste gezondheidsniveaus en 74% heeft consumptieve schulden. Dat is een forse stijging ten opzichte van vorig jaar. Ze missen overzicht en maken zich steeds meer zorgen. Hoge woonlasten en flexibele inkomens spelen hierin een grote rol. Voor incassopartijen betekent dit dat jonge debiteuren vaak simpelweg de veerkracht en het inzicht missen om zelfstandig een achterstand op te lossen. Dit is exact de reden waarom wij bij Ultimoo zeer kritisch zijn op agressieve Buy Now, Pay Later-constructies gericht op deze groep. 

3 • Kwetsbare 65-plussers

Een specifieke groep die extra aandacht vraagt, zijn ouderen met een benedenmodaal inkomen. Dit zijn vaak huurders zonder opgebouwd vermogen. Zij kunnen niet méér gaan werken om hun situatie te verbeteren en zijn bovendien vaak minder digitaal vaardig. Een standaard betaallink via e-mail of sms werkt hier vaak niet. Telefonisch contact, duidelijke brieven en persoonlijk maatwerk zijn bij deze groep een absolute voorwaarde om tot oplossingen te komen. Daarom werkt Ultimoo met generatiegedreven incassotrajecten. Op die manier wordt iedere debiteur benaderd op de manier die het best bij hen past.

4 • Fulltimers die het niet redden

Een pijnlijk nieuw inzicht: van de Nederlanders die fulltime werken maar onder modaal verdienen, is maar liefst 59% financieel ongezond. Deze groep kán niet meer uren maken. Ze hebben vaker schulden en weinig financieel inzicht. Voor crediteuren is dit een essentiële nuance: niet kunnen betalen is hier letterlijk 'niet kunnen', in plaats van 'niet willen'.

De toekomst van incasseren: meebewegen of vastlopen

Deze signalen maken duidelijk dat de incassomarkt zich op meerdere fronten moet aanpassen. De tijd van simpelweg de druk opvoeren is al lang voorbij.

De succesvolle aanpak van morgen:

Vroegsignalering is cruciaal
Hoe eerder je het gesprek aangaat, hoe groter de kans op een oplossing zonder dat de kosten de pan uit rijzen. Bedrijven die proactief en empathisch communiceren, behalen structureel betere resultaten.

Maatwerk wordt de standaard
Betalingsregelingen moeten aansluiten op wat een debiteur écht kan dragen. Korter waar mogelijk en langer waar nodig.

Samenwerking
Door data en praktijksignalen actief te delen met opdrachtgevers en andere stakeholders, kunnen we schulden veel beter preventief aanpakken. 

Aan het niet aanpassen van de incassobenadering kleven dan ook de nodige risico's:

Reputatieschade
Bedrijven met een sterk sociaal karakter en MVO-beleid willen niet geassocieerd worden met 'ouderwetse', agressieve incassopraktijken.

Juridische escalaties
Een rigide proces zorgt ervoor dat kwetsbare dossiers vaker onnodig in dure juridische trajecten belanden.

Aanscherpende regels
Met de komst van nieuwe Europese regelgeving (zoals rond BNPL in november 2026) en een strengere zorgplicht, komt de lat voor incassopartijen simpelweg hoger te liggen.

Sparen begint bij overzicht

Uiteindelijk draait de Nationale Spaarcampagne niet alleen om het vullen van een spaarrekening, maar om grip op de zaak. En juist die grip ontbreekt bij 44% van de Nederlanders. 

De boodschap voor het bedrijfsleven is daarmee helder: kies een partner die de maatschappelijke realiteit snapt. Een partner die niet blindstaart op de cashflow van vandaag, maar investeert in duurzame oplossingen voor de debiteur. Dat is niet alleen sociaal wenselijk, het levert onderaan de streep voor iedereen het beste resultaat op.